Erzincan Şavak deri tulum peyniri, Munzur ve Keşiş dağlarının 2000+ metre yaylalarında otlayan Akkaraman koyunlarının çiğ sütünden, geleneksel şirden mayası ve Kemah kaynak tuzuyla üretilen, kıl keçi derilerine (tulum) hava almayacak şekilde basılarak soğuk mağaralarda en az 4 ila 6 ay olgunlaştırılan Türkiye'nin en kıymetli tulum peyniridir. Rengi fildişi beyazı, dokusu ufalanabilen ancak ağızda tereyağı gibi eriyen yağlı bir yapıya sahiptir.
Peyniri elinizle hafifçe ufalayın: Hakiki Şavak deri tulum peyniri kuru tebeşir gibi toz olmaz; parmaklarınızın arasında hafif yağlı bir krem gibi ezilir ve parmağınızda koyun sütü yağı bırakır. Kokladığınızda temiz bir deri ve olgun süt kokusu yaymalıdır. Eğer keskin bir ahır kokusu, amonyak veya küf kokusu alıyorsanız o peynir hijyenik olmayan şartlarda üretilmiştir.
Anadolu peynirciliğinin en vahşi ve en otantik lezzetlerinden biri olan Erzincan Şavak Deri Tulum Peyniri, Fırat Nehri'nin doğduğu sarp yaylalarda asırlardır göçebe yaşayan Şavak aşiretinin mandıracılık dehasıdır. Günümüzde süpermarketlerde satılan plastik bidonlu, tuzlu beyaz peynir kırıklarının "tulum" adıyla pazarlandığı bir ortamda, hakiki deri tulumun kıymeti paha biçilmezdir.
Munzur Yaylaları ve Kemah Kaynak Tuzu
Peynirin eşsiz lezzetinin ardında üç vazgeçilmez unsur yatar:
- Akkaraman Koyun Sütü: Yaz boyu Munzur florasındaki kekik ve gevenle beslenen koyunların akşam ve sabah sütleri karıştırılarak çiğ mayalanır.
- Kemah Doğal Taş Tuzu: Erzincan Kemah'ın asırlık tuzlalarından çıkan kaynak tuzu kullanılır. Bu tuz kimyasal rafine işlem görmediği için peynirin acılaşmasını engeller.
- Doğal Kıl Keçi Derisi: Peynir telemesi süzüldükten sonra kıl keçi derilerine büyük bir güçle basılır. Deri, peynirin nem dengesini mükemmel ayarlar ve soğuk depolarda peyniri 6 ay boyunca korur.
| Özellik | Hakiki Şavak Kıl Deri Tulumu | Plastik Bidon Pazar Tulumu |
|---|---|---|
| Olgunlaşma Kabı | Doğal kıl keçi derisi (nefes alan organik kılıf) | Petrol türevi plastik bidon (hava almaz) |
| Süt Terkibi | %100 Akkaraman yayla koyun sütü | Artık inek sütü ve iade peynir karışımları |
| Doku ve Yağ | Ağızda tereyağı gibi erir, zengin süt kaymağı tadı | Ağızda lastikleşir veya kuru tebeşir gibi ufalanır |
Gerçek ve katkısız gıdaların ayırt edici özelliklerini öğrenmek için diğer kategorilerimizdeki rehberleri inceleyebilirsiniz.
Bu rehber; Türk Gıda Kodeksi, yöresel coğrafi işaret tescil şartnameleri ve geleneksel köylü üretim pratikleri referans alınarak Gastronomi Masası & Gıda İnceleme Kurulu tarafından editoryal denetimden geçirilmiştir.
Geri bildiriminiz gıda güvenliği ve laboratuvar parametrelerini güncel tutmamıza yardımcı olur.
Bu rehberdeki teknik veriler, biyokimyasal analizler ve coğrafi standartlar aşağıdaki resmi ve akademik kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır:
- Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT): Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Tescil Şartnameleri & Resmi Sicil Kayıtları.
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı: Türk Gıda Kodeksi Yönetmelikleri (Gıda ile Temas Eden Maddeler ve İlgili Ürün Tebliğleri).
- TÜBİTAK MAM (Marmara Araştırma Merkezi): Geleneksel Anadolu Gıdalarının Karakterizasyonu ve Biyoaktif Bileşen Veri Tabanı.
- FAO & WHO (Codex Alimentarius): Uluslararası Doğal Fermente Gıda, Bal ve Süt Ürünleri Standartları.
Sıkça Karşılaşılan Sorular
Plastik bidon tulum peyniri ile hakiki deri tulum arasındaki fark nedir?
Plastik bidon hava geçirmez; bu sebeple peynir kendi suyunda boğulur ve ekşir. Kıl keçi derisi ise mikro gözenekleriyle peynirin fazla nemini dışarı atarak nefes almasını sağlar. Deri tulumda olgunlaşan peynirin aroması katbekat üstündür.
Hakiki Şavak tulum peyniri hangi sütten yapılır?
Hakiki tescilli Erzincan tulum peynirinde yalnızca koyun sütü (mevsimine göre az miktar keçi sütü) kullanılır. İnek sütü ile yapılan ürünler orijinal Şavak tulumunun keskin rayihasını ve yağlılığını veremez.
Deri tulum peyniri deriden çıkarıldıktan sonra nasıl saklanır?
Deriden çıkarılan peynir hava almayan cam kavanozlara sıkıca basılıp buzdolabında (+2°C ila +4°C) saklanmalıdır. Ağzı açık kalırsa hızla kurur.