ŞİRDEN MAYASI, EN DOĞAL VE SİNDİRİM DOSTU GELENEKSEL MAYADIR! Henüz sadece anne sütü emen buzağı ve oğlakların 4. midesinden (şirden) elde edilir. İçindeki doğal kimozin enzimi sütü mükemmel parçalar. Marketlerdeki mikrobiyel (genetiği değiştirilmiş mantar) mayalar ise bağırsakta gaz, şişkinlik ve hazımsızlık yapar.
Alışveriş Tüyosu: Peynir alırken içindekiler kısmını mutlaka okuyun. 'Peynir Mayası' yazması yetersizdir. Mutlaka 'Doğal Şirden Mayası' ibaresini arayın.
Peynir tükettikten yarım saat sonra karnınızda davul gibi bir şişkinlik, bağırsaklarda guruldama ve gün boyu süren bir hazımsızlık yaşıyorsanız, suçlu sütün kendisi değil, peyniri kestirmek için kullanılan endüstriyel maya olabilir!
Eski kuşakların köylerde koca koca kalıp peynirleri yiyip hiçbir sindirim sorunu yaşamamasının en büyük sırrı şirden mayasıdır. Peki son yıllarda sağlıklı beslenme dünyasında adeta bir trende dönüşen şirden mayası tam olarak nedir?
Şirden Mayası (Rennet) Nedir ve Nasıl Elde Edilir?
Geviş getiren memeli hayvanların (buzağı, kuzu, oğlak) mideleri 4 bölümden oluşur. Bu bölümlerin sonuncusuna şirden (abomasum) adı verilir.
Yavru hayvan henüz ot yemeye başlamadan, sadece annesinin sütüyle beslenirken bu midede kimozin (rennin) adı verilen mucizevi bir sindirim enzimi salgılanır. Bu enzimin tek görevi, anneden emilen sütün pıhtılaşmasını sağlamak ve yavrunun midesinde kazein proteinini en küçük yapı taşlarına kadar sindirmektir. Geleneksel üreticiler bu kurutulmuş şirdenleri tuzlu suda bekleterek asırlık şirden mayasını elde ederler.
| Özellik | Geleneksel Şirden Mayası | Endüstriyel Mikrobiyel Maya |
|---|---|---|
| Kökeni | Doğal buzağı/kuzu şirden enzimi (Kimozin) | Genetiği değiştirilmiş mantar/bakteri fermantasyonu |
| Sindirim Kolaylığı | Kazein ve laktozu tam parçalar, sıfır şişkinlik | Eksik parçalama yapar, midede gaz ve şişkinlik |
| Peynirin Lezzet Gelişimi | Aylar geçtikçe derinleşen asil tereyağı aroması | Yavan, lastiksi doku ve acımsı kimyasal tat |
| Probiyotik Gücü | Zengin yararlı laktik asit florası taşır | Canlı probiyotik çeşitliliği çok zayıftır |
Neden Market Peynirleri Gaz ve Şişkinlik Yapar?
Büyük endüstriyel fabrikalar için şirden mayası 'pahalı ve yavaş' bir süreçtir. Fabrikalar laboratuvar ortamında üretilen mikrobiyel enzimleri (Mucor miehei vb.) kullanır. Bu enzimler sütü hızlıca katılaştırır ancak protein bağlarını kaba bir şekilde koparır.
Bu şekilde üretilen peynirler insan bağırsağına ulaştığında, tam parçalanmamış kazein proteinleri bağırsak mukozasını tahriş eder. Vücut bu proteinleri yabancı madde gibi algılar; sonuç ise şiddetli gaz, karın ağrısı ve şişkinliktir.
Gerçek ve katkısız gıdaların ayırt edici özelliklerini öğrenmek için diğer kategorilerimizdeki rehberleri inceleyebilirsiniz.
Bu rehber; Türk Gıda Kodeksi, yöresel coğrafi işaret tescil şartnameleri ve geleneksel köylü üretim pratikleri referans alınarak Gastronomi Masası & Gıda İnceleme Kurulu tarafından editoryal denetimden geçirilmiştir.
Geri bildiriminiz gıda güvenliği ve laboratuvar parametrelerini güncel tutmamıza yardımcı olur.
Bu rehberdeki teknik veriler, biyokimyasal analizler ve coğrafi standartlar aşağıdaki resmi ve akademik kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır:
- Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT): Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Tescil Şartnameleri & Resmi Sicil Kayıtları.
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı: Türk Gıda Kodeksi Yönetmelikleri (Gıda ile Temas Eden Maddeler ve İlgili Ürün Tebliğleri).
- TÜBİTAK MAM (Marmara Araştırma Merkezi): Geleneksel Anadolu Gıdalarının Karakterizasyonu ve Biyoaktif Bileşen Veri Tabanı.
- FAO & WHO (Codex Alimentarius): Uluslararası Doğal Fermente Gıda, Bal ve Süt Ürünleri Standartları.
Sıkça Karşılaşılan Sorular
Şirden mayası helal midir?
İslami usullere göre kesilmiş geviş getiren hayvanların şirdeninden elde edilen mayalar helaldir. Hatta sentetik ve laboratuvar mayalarına göre en fıtri ve geleneksel yöntemdir.
Mikrobiyel maya neden bu kadar yaygın kullanılıyor?
Tamamen maliyet ve endüstriyel hız sebebiyle. Doğal şirden mayası pahalı ve sınırlı miktardadır; laboratuvarda üretilen mikrobiyel mayalar ise çok ucuzdur ve sütü dakikalar içinde pıhtılaştırır.
Şirden mayalı peynir laktozsuz sayılır mı?
Tamamen laktozsuz olmasa da, şirden mayasındaki enzimler sütün laktoz ve kazein proteinlerini o kadar kusursuz parçalar ki laktoz intoleransı olan kişiler bu peynirleri sıfır şişkinlikle çok rahat tüketebilirler.