Avrupa'daki un paketlerinde 'Börek Unu' veya 'Ekmeklik Un' yazmak yerine mineral (kül) oranını gösteren Type kodları (405, 550, 1050 gibi) kullanılır. Türk mutfağında çıtır baklava ve ince su böreği yufkası açmak için 'Type 405' (Fransa'da T45) veya yüksek proteinli 'Type 00 / Pizza Unu'; kabarık Ramazan pidesi, bazlama ve somun ekmek yapmak için 'Type 550' (Fransa'da T55/T65, İngiltere'de Strong Bread Flour); Anadolu köy ekmeği ve siyez lezzeti için ise 'Type 1050' ile 'Dinkelmehl' (atalık kılçıklı buğday unu) tercih edilmelidir.
Paketteki 'Eiweiß' (Protein) Değerine Bakın: Baklava veya börek açarken hamurun yırtılmaması için Type 405 veya Type 550 paketin arkasındaki besin değerleri tablosunda 'Eiweiß / Protein' oranının en az 11g - 12.5g (100g'da) olmasına dikkat edin. 9g proteinli ucuz unlarla yufka açılırken hamur hemen parçalanır.
Avrupa marketlerinin un reyonuna ilk kez giren her gurbetçi aynı ikilemle karşılaşır: Type 405, Type 550, Type 1050, Roggenmehl, Dinkelmehl... Doğru kodu bilmeden alınan un yüzünden taş gibi olan pideler veya yırtılan börek yufkaları tamamen kimyasal kül ve protein oranlarının yanlış seçilmesinden kaynaklanır.
Avrupa Un Kodlarının Türk Mutfağındaki Tam Karşılıkları
| Avrupa Un Kodu (DE / FR / UK) | Türk Mutfağındaki Kullanım Alanı | Hamur Özelliği |
|---|---|---|
| Type 405 / T45 / Plain Flour | Baklava, su böreği, poğaça, kurabiye, kek | İnce öğütülmüş, bembeyaz ve düşük kül oranlı. |
| Type 550 / T55-T65 / Strong Flour | Ramazan pidesi, bazlama, lahmacun, ev ekmeği | Güçlü gluten ağı sayesinde çok iyi kabarır ve uzar. |
| Type 1050 / T110 / Brown Flour | Tam buğdaylı Trabzon / Anadolu köy ekmeği | Ruşeym ve kepekçe zengin, esmer ve tok dokulu. |
| Dinkelmehl 630 & 1050 | Siyez/Karakılçık muadili doğal ekmek ve gözleme | Atalık buğday; yüksek mineral, kolay sindirim. |
Gerçek ve katkısız gıdaların ayırt edici özelliklerini öğrenmek için diğer kategorilerimizdeki rehberleri inceleyebilirsiniz.
Bu rehber; Türk Gıda Kodeksi, yöresel coğrafi işaret tescil şartnameleri ve geleneksel köylü üretim pratikleri referans alınarak Gastronomi Masası & Gıda İnceleme Kurulu tarafından editoryal denetimden geçirilmiştir.
Geri bildiriminiz gıda güvenliği ve laboratuvar parametrelerini güncel tutmamıza yardımcı olur.
Bu rehberdeki teknik veriler, biyokimyasal analizler ve coğrafi standartlar aşağıdaki resmi ve akademik kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır:
- Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT): Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Tescil Şartnameleri & Resmi Sicil Kayıtları.
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı: Türk Gıda Kodeksi Yönetmelikleri (Gıda ile Temas Eden Maddeler ve İlgili Ürün Tebliğleri).
- TÜBİTAK MAM (Marmara Araştırma Merkezi): Geleneksel Anadolu Gıdalarının Karakterizasyonu ve Biyoaktif Bileşen Veri Tabanı.
- FAO & WHO (Codex Alimentarius): Uluslararası Doğal Fermente Gıda, Bal ve Süt Ürünleri Standartları.
Sıkça Karşılaşılan Sorular
Dinkelmehl (Type 630 veya 1050) Türkiye'deki hangi una benzer?
Dinkel (kılçıklı kavılca/kaplıca buğdayı), Anadolu'nun atalık Siyez ve Karakılçık buğdaylarının yakın akrabasıdır. Sindirimi kolaydır, fındıksı bir aroması vardır; ancak gluten yapısı kırılgandır. Hamuru çok sert yoğurmadan nazikçe katlayarak köy ekmeği ve tarhana yapımında kullanabilirsiniz.
Hollanda ve İngiltere'de Type kodları yerine hangi isimler yazıyor?
Hollanda'da baklava/börek için 'Patentbloem', ekmek için 'Tarwebloem' veya 'Broodmeel'; İngiltere'de börek/pasta için 'Plain Flour', ekmek ve pide için ise yüksek proteinli 'Strong White Bread Flour' alınmalıdır.
Avrupa'da ev yapımı tarhana için hangi un karışımı en iyisidir?
Tam köy tarhanası kıvamı ve probiyotik zenginliği için %70 Type 550 beyaz un ile %30 Dinkel Vollkornmehl (tam tahıllı dinkel unu) karıştırmak muhteşem bir doku sağlar.